10 Yıllığına Devletten Hazine Arazisi Nasıl Kiralanır? 2026 Güncel Başvuru Rehberi

Mali Müşavir (SMMM) ve Hibe Proje Danışmanı Melikşah KOZAN: Tarım ve hayvancılıkta üretim kapasitesini artırmak isteyen üreticilerimiz için 10 yıllığına Hazineye ait tarım arazilerinin kiralanması süreci 2026 yılında da tüm hızıyla devam ediyor. Çevre, Şehircilik ve İlklim Baknalığına Bağlı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen bu uygulama ile özellikle topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçilerimizi destekleyerek atıl arazileri ekonomiye kazandırsı hedefliyor. Peki, Hazine taşınmazlarını 10 seneliğine kiralamak için hangi şartları taşımak gerekiyor? Kimler öncelikli hak sahibi sayılıyor? Bu rehberimizde; başvuru noktalarından kurum adreslerine kadar tüm süreci detaylandırdık. Ayrıca sizler için hazırladığımız Tarım Arazisi Kiralama Dilekçe Örneği, Talep Formu ve Başvuru Değerlendirme Formu gibi kritik dökümanlara da metnin devamından ulaşabilirsiniz.

Kimler Hazineye Ait Tarım Arazisi Kiralayabilir? Şartları Nelerdir?

Mali Müşavir (SMMM) ve Hibe Proje Danışmanı Melikşah KOZAN: Topraksız ya da yeterince toprağı olmayan çiftçiler, hazineye ait tarım arazilerini 2026 yılında da kiralayabilirler. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen 400 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği kapsamında, 10 yıllığına kiralama şartları şunlardır:

Temel Şartlar:

• Topraksız Çiftçi Olunması: Başvuru sahibinin ve eşinin üzerine kayıtlı hiçbir tarım arazisi bulunmaması gerekir.
• Yeterince Toprağı Olmayan Çiftçi: Yine il sınırları içerisinde; kendisinin ve eşinin toplamda 60 dönümün (60.000 m²) altında arazisi olanlar bu kapsama girer. Bu kişilere en fazla 60 dönüme kadar yer kiralanabilir.

Diğer Önemli Şartlar ve Öncelikler:

• Üretim Amacı: Arazinin mutlaka tarımsal üretim amacıyla kiralanması gerekir. Dolayısıyla başvuru sahibinin ÇKS (Çiftçi Kayıt Sistemi) belgeli çiftçi olması şarttır.
• İkametgah Önceliği: Başvurularda şu öncelik sırası dikkate alınır:
  • Kiralanacak taşınmazın bulunduğu köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olmak ve orada ikamet etmek.
  • Köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olmayıp, orada en az 3 yıl boyunca ikamet ediyor olmak.
  • Köy ve mahalle nüfusuna kayıtlı olup, kayıtlı olduğu yerde ikamet etmeyenler.

Bilinmesi Gerekenler:

• Pazarlık Usulü ve Teminat: Bu kiralamalar 2886 sayılı Kanun uyarınca "Pazarlık Usulü" ile yapılır ve başvurularda geçici teminat alınmaz.
• İnşaat Yasağı: Kiralanan arazi üzerine kesinlikle kalıcı taşınmaz (ev, depo vb.) inşa edilemez ve arazi kiralama amacı dışında kullanılamaz.
• Sözleşme Feshi: Faaliyetin en geç 6 ay içinde başlatılması zorunludur. Kira dönemi sona ermeden faaliyetin durdurulması veya üst üste iki yıl kira bedelinin ödenmemesi sözleşmenin fesih nedenidir.
• Devir Yasağı: Bu sözleşmeler devredilemez, ortak alınamaz ve başkasına kiraya verilemez.

Hibe olarak traktör alabileceğinizi biliyor musunuz? Peki nasıl alınır? Hepsi ve fazlası Devlet Destekli Hibe Traktör Nasıl Alınır? sayfamızda.

Hazineye Tarım Arazisi Kiralama Başvurusu Nereye Nasıl Yapılır?

Mali Müşavir (SMMM) ve Hibe Proje Danışmanı Melikşah KOZAN: Hazineye ait tarım arazilerini kiralamak isteyen üreticilerimiz için devletimiz başvuruların yapılacağı mercileri ve izlenecek yolu net bir şekilde belirlemiştir.

1. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri (Emlak Müdürlüğü veya Milli Emlak Müdürlüğü).
2. İlçelerde: Milli Emlak Müdürlükleri veya Milli Emlak Şeflikleri.

Hazine tarım arasizi başvurusu yapacaklar bu kurumlara peki nasıl müracaatta bulunacaklar? Adım adım mevzuata göre hazine arazisiz kiralama rehberi:

1. Arazilerin Belirlenmesi: Kiraya verilecek araziler, ya vatandaşın dilekçe ile talebi üzerine ya da İdarece re'sen (kendiliğinden) belirlenir.
2. Gruplandırma: Taşınmazlar, 60 dönümü geçmeyecek şekilde bölümlere ayrılarak kiralamaya konu edilir.
3. İlan Süreci: Kiralanması uygun görülen araziler; ilgili müdürlüklerin internet sayfalarında ve hükümet konaklarında 20 gün süreyle ilan edilir. Ayrıca muhtarlıklara ve ziraat odalarına da bilgi verilir.
4. Başvuru: Kiralama yapmak isteyen çiftçiler, ilan süresi içerisinde "Tarım Arazisi Kiralama Talep Formu" (Ek-1) ile ilgili İdareye başvururlar.
5. Değerlendirme: Başvuru süresi bittikten sonra en geç 5 iş günü içinde değerlendirme başlar. İdare, puanlama yaparken şu sistemler üzerinden doğrulama yapar:

   • MERNİS: Nüfus kaydı, ikamet, medeni hal ve aile nüfus bilgileri için.

   • TAKBİS: Mevcut arazi varlığının tespiti için.

6. Puanlama ve Sıralama: Her başvuru sahibi için "Başvuruların Öncelik Açısından Değerlendirilme Formu" düzenlenir. Puanların eşitliği halinde, önce arazi varlığına, ardından diğer kriterlere bakılır; eşitlik bozulmazsa kura çekilir.

7. Hak Sahipliğinin Belirlenmesi: En yüksek puanı alanlar arasından, ilan edilen taşınmaz sayısı kadar aday, değerlendirme bitiminden itibaren 15 gün içinde kura çekimine davet edilir ve hak sahipleri resmi tutanakla belirlenir.

Tarım arazisi kiralama puanlamaya konu olan kriterlere ve verilecek puan tablosu:

1- BAŞVURU SAHİBİNİN KAYITLILIK DURUMU
Taşınmazın bulunduğu köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde/mahallede ikamet eden	20	20
Taşınmazın bulunduğu köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olmayan ve 3 yıl süreyle o köyde/mahallede ikamet eden		10
Taşınmazın bulunduğu köy/mahalle nüfusuna kayıtlı olan ve o köyde/mahallede ikamet etmeyen		5
2- ARAZİ VARLIĞI (KENDİSİNİN VE EŞİNİN)
Toprağı olmayanlar	60	60
10 dönümden daha az olanlar (10 dönüm dahil)		40
10-20 dönüm arası olanlar (20 dönüm dahil)		30
20-30 dönüm arası olanlar (30 dönüm dahil)		20
30-40 dönüm arası olanlar (40 dönüm dahil)
3- BAŞVURU SAHİBİNİN MEDENİ DURUMU
Evli ve çocuğu olanlar (reşit olmayan 3 ve üzeri)	20	20
Evli ve çocuğu olanlar (reşit olmayan 2 çocuk dahil)		15
Evli olanlar		10
Evli olmayanlar		5

Mali Müşavir (SMMM) Melikşah KOZAN Notu: Puanların eşit çıkması durumunda idare şu yolu izler:

• Öncelikle "Arazi Varlığı" kategorisindeki puanı yüksek olana bakılır.
• Eğer bu puanlar da eşitse, sırasıyla ikamet ve medeni durum puanlarına bakılır.
• Tüm puanlar hala eşitse, hak sahibi bir komisyon huzurunda yapılan kura çekimi ile belirlenir.

Hazine Arazisi Kiralama Dilekçe Örneği/ Başvuru Forumları

Mali Müşavir (SMMM) Melikşah KOZAN: Hazine arazisi kiralama sürecinde bürokrasiyi doğru yönetmek, hak kaybı yaşamamanız için çok önemlidir. Başvuru aşamasından puanlamaya kadar kullanmanız gereken resmi evraklar, 400 Sıra No’lu Milli Emlak Genel Tebliği eklerinde açıkça tanımlanmıştır. Aşağıda, başvuru sürecinde mutlaka yanınızda bulundurmanız ve doldurmanız gereken temel belgeleri bulabilirsiniz:

1. Hazine Arazisi Kiralama Başvuru Dilekçesi
2. Tarım Arazisi Kiralama Talep Formu (Ek-1)
3. Başvuruların Öncelik Açısından Değerlendirilme Formu (Ek-2)

Hangi Tarım Arazileri Kiralanabilir?

Mali Müşavir (SMMM) ve Hibe Proje Danışmanı Melikşah KOZAN: Hazine arazisi kiralama talebinde bulunabilmeniz için arazinin hukuki ve teknik durumu çok önemlidir. Her hazine arazisi tarımsal kiralama kapsamına girmez. Tebliğ uyarınca şu nitelikteki yerler kiralamaya konu edilebilir:

• Hazine Mülkiyetindeki Taşınmazlar: Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan yerler.
• Devletin Hüküm ve Tasarrufundaki Yerler: Tescili mümkün olan ancak henüz tescil edilmemiş, devletin kontrolündeki alanlar.
• İmar Planı Koşulu: İmar planı bulunmayan araziler veya imar planında doğrudan "tarımsal amaca" ayrılmış yerler.
• Tarımsal Uygunluk: Toprak yapısı, su kaynakları ve genel biyolojik kaynakları ile tarımsal üretim (ekim-dikim) yapmaya elverişli olan alanlar.

Tarım Arazisi Aylık Kira Bedeli Nasıl Belirlenir?

Mali Müşavir (SMMM) ve Hibe Proje Danışmanı Melikşah KOZAN: Hazine arazisi kiralamanın en büyük avantajı, kira bedellerinin piyasa şartlarına göre oldukça ekonomik olmasıdır. 2026 yılındaki kiralamalar için hesaplama ve ödeme süreci şu şekildedir:

1. Kira Bedelinin Hesaplanması:

• İlk Yıl Bedeli: Taşınmazın o yılki rayiç bedelinin %1,5’idir.
• Yıllık Ödeme: Önemli bir düzeltme olarak; kira bedelleri aylık değil, yıllık olarak belirlenir ve takip edilir.
• Örnek Hesaplama: Rayiç bedeli 100.000 TL olan bir arazi için yıllık kira bedeli 1.500 TL olarak hesaplanır.

Örnek Kira Bedeli Hesaplama Tablosu:

Kalem	Oran / Yöntem	Örnek Hesap (100.000 TL Rayiç)
Arazi Rayiç Bedeli	Mevcut Piyasa Değeri	100.000 TL
İlk Yıl Kira Oranı	%1,5	1.500 TL
Ödeme Periyodu	Yıllık	Tek seferde veya taksitle

2. Ödeme Seçenekleri ve Taksitlendirme: Kira bedelleri "2 yıl peşin" olarak değil, Tebliğ uyarınca şu kolaylıklarla ödenir:

• Peşin Ödeme: İlk yıl kira bedeli, sözleşme aşamasında peşin olarak ödenebilir.
• Taksitli Ödeme: İlk yıl kirasının 1/4’ü peşin ödenmek kaydıyla; kalan kısım aynı yıl içinde, faiz uygulanmadan 3 eşit taksitle (3’er aylık dönemler halinde) ödenebilir.
• Sonraki Yıllar: Müteakip yıllardaki kira bedelleri de yine peşin veya yıl içinde 4 eşit taksitte ödenebilmektedir.

Örnek Taksitli Ödeme Planı (Faizsiz):

Dönem	Ödeme Zamanı	Ödeme Tutarı (Örnek)	Faiz
Peşinat (1/4)	Sözleşme imzasında	375 TL	%0
1. Taksit	3 ay sonra	375 TL	%0
2. Taksit	6 ay sonra	375 TL	%0
3. Taksit	9 ay sonra	375 TL	%0
TOPLAM	1 yıl sonunda	1.500 TL	0 TL

3. Kira Artış Oranı ve Gecikme Faizi:

• Yıllık Zam: Bir yıldan uzun süreli sözleşmelerde, sonraki yılların kira bedeli Tarım ÜFE (on iki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında artırılarak belirlenir.
• Gecikme Faizi: Süresi içinde ödenmeyen kira bedellerine, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca belirlenen oranda gecikme zammı uygulanır.

Hangi Durumlarda Tarım Arazisi Kira Sözleşmesi Fesih/İptal Edilir?

Mali Müşavir (SMMM) Melikşah KOZAN: Hazine arazisini kiralamak kadar, sözleşme şartlarına uymak da hayati önem taşır. Tebliğin 16. maddesine göre sözleşmenin tek taraflı iptal edilmesine yol açan durumlar şunlardır:

1. Amacı dışında kullanımın tespih edilmesi hallerinde.
2. Kamu kuruluşları tarafından hizmet yürütülmesi zorunlu hallerinde.
3. Faaliyetlerin uygun bir şekilde yürütülmemesi halinde.
4. Kontrol ekibi tarafından yapılan uyarıların belirtilen süre zarfında dikkate alınması hallerinde.
5. Gerek duyulduğu zaman tahsis edilme talebinde.
6. Kiracının fesih talebinde bulunması.
7. Kira dönemi sonlanmadan faaliyetlerini durdurması.
8. Kiraya verilen arazide Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kurulması durumunda

Kaynak: https://www.turmob.org.tr/arsiv/mbs/resmigazete/31246-31246-1.pdf